Verslag van de ledenvergadering van de Heemkundekring Groesbeek 11 April 2019

Heemkundekring Groesbeek

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Heemkundekring Groesbeek

(Vereniging sedert 7 december 1976)
(Website: http://heemkundekringgroesbeek.nl)

(Bankrekening: NL18 RABO 0117 470 805)

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

           

Heemkundekring Groesbeek

Verslag van de ledenvergadering van 11 april 2019 in de Mallemolen te Groesbeek.

Aanwezig: 23 leden en enkele genodigden

Bestuur: Ger Driessen (vz), Jan van Kampen (pm), Sjef Schmiermann, Leo Zilessen en Bram den Boer (secr.).

 

1. Opening en kort activiteitenoverzicht door de voorzitter:

Geachte aanwezigen, hartelijk welkom op de voorjaarsvergadering van de Heemkundekring Groesbeek. In bijzonder mevrouw Jenny Meerstadt, die zich vanavond als nieuw lid heeft aangemeld. Later op de avond wordt verwacht de oud-boswachter Jan Meesters en de voorzitter van Werkgroep Milieubeheer Berg en Dal Jo de Valk. Bericht van verhindering is ontvangen van: Jan Medendorp, Jack en Bertine Reuvers en Jan Norp. Mededeling: leden die in plaats van de digitale liever een papieren versie van de laatste Nieuwsbrief willen hebben, kunnen die aan de bestuurstafel ophalen.

Met weemoed memoreer ik het overlijden van Wim van der Weide, medeoprichter van de HKG. Hij was lid vanaf 14 nov. 1973 tot 13 jan. 2019, een tijdspanne van ruim 45 jaar. Zijn staat van dienst noopte mij tot het samenstellen van een powerpoint-presentatie die zijn verdiensten belicht. In die trant memoreer ik tevens het overlijden op 30 jan. Jl. van ons oud-lid Willem Dijkstra, hij werd 94 jaar. Hij was een markant man - letterlijk en figuurlijk - lid van 1999 tot 2011, die in de begintijd van zijn lidmaatschap zich duidelijk manifesteerde - niet verwonderlijk want hij was opgeleid tot dominee en daarnaast een tijdlang actief in de plaatselijke dorpspolitiek, onder de vlag van de PPR, samen met ons lid Jan Norp. Voor de jongeren onder ons: PPR staat voor Politieke Partij Radikalen. In 1990 werd de naam veranderd in Groen Links, waarvan ons lid Joke Vrijmoet ook lid was. Allemaal mondige mensen. Maar nu dan wat beelden van Wim van der Weide.

Activiteiten afgelopen half jaar: In de afgelopen maanden zijn er weer verschillende vragen en mails uit binnen – en buitenland beantwoordt. Zowel door mij als door Leo Zilessen. Op 7 maart jl. zijn Leo Zilessen, Piet Janssen, Joke Vrijmoet, Marleen Becker en mijn persoon op het gemeentehuis bedankt voor het actualiseren van het Registers van Bouwvergunningen periode 1904 tot 1941. De toegepaste oude wijknummering in plaats van straatnamen belemmerden het lokaliseren van de oude bouwtekeningen. Afgelopen jaar werd ik gevraagd daaraan mee te werken. Voor Berg en Dal vroeg ik de dames Vrijmoet en Becker, voor de Horst en omgeving Leo Zilessen en voor Breedeweg/Gafwegen Piet Janssen. Ik zelf heb Wijk A – Dorp en Stekkenberg gedaan. We hebben ons best gedaan, toch niet geheel geslaagd. Verder wil ik ons lid Frans Geertsen (tevens bestuurslid van de stichting Van Ploeg tot Heilig land) feliciteren met de uitgave van ‘Op weg naar de Rijn – Februari /Maart 1945” en ons lid Paul Kinkenberg met de uitgave ‘Een onbekende structuur op de Mookerheide’. Lezenwaardige lectuur. Expositie. Op 1 oktober a.s. is het 75 jaar geleden dat de verplichte evacuatie van Groesbeek werd afgekondigd. Ter herinnering hieraan wordt er op 1 oktober a.s. in de bibliotheek een expo geopend. Deze wordt samengesteld door de Groesbeek Airborne Vrienden en de Heemkundekring Groesbeek. Hierbij betrokken zijn onze leden Piet Janssen, Leo Zilessen, Marco Cillessen en mijn persoon. Alle vier zijn tevens lid van de Airborne Vrienden.

 

Archivering. Op 25 febr. 2019 heeft Willem van Lieshout het archief van zijn vader overdragen. Het betreft de nalatenschap van de onderwijzer W. van Lieshout, schoolhoofd Breedeweg van 1941 tot 1971. Zijn aantekeningen betreffende zijn onderwijzersloopbaan te Groesbeek – plus een aantal foto’s, een film, dia’s en ander beeldmateriaal en ontvangen onderscheidingen zijn ter bewaring overgedragen. Op 1 maart jl. zijn de kerkelijke onderscheidingen met bijbehorende oorkonden overgedragen aan Teun van Grinsven, die e.e.a. als archivaris van de parochie Cosmas en Damianus veilig heeft opgeborgen in de kluis van de kerk Breedeweg. Bram den Boer is druk geweest met de organisatie (voorzitter stuurgroep) van het project Erfgoednet Berg en Dal, daarbij (in de technische werkgroep) geassisteerd door Theo Wijers en Ton Kersten. Verder heeft Bram en inventarisatie opgesteld van het heemkundearchief en heeft hij tevens aanbevelingen gedaan om overbodig drukwerk te verwijderen. Dit alles om de aanstaande en selectie en digitalisering van 85 ordners en een tiental dozen met foto’s ordelijk te laten verlopen. Een mooie klus wacht ons. Bram vult (onder verwijzing naar de tekst in de Nieuwsbrief) nog aan dat de voorbereidingen voor de realisering van het Erfgoednet Berg en Dal aanstaande zijn. Een werkgroep is nu met de selectie van het te digitaliseren beeld/tekstmateriaal begonnen en in de komende maanden zal dat materiaal (de eerste worp) gedigitaliseerd en op de site moeten worden ingevoerd. Hiervoor zoeken we nog vrijwilligers die in dat proces willen meedraaien. Graag aanmelding via Bram.

2. Vaststelling verslag ledenvergadering van 27.11.2018:

Dat verslag wordt zonder op- of aanmerkingen ongewijzigd vastgesteld.

3. Vaststelling financieel verslag 2018 van de penningmeester:

Gecontroleerd en akkoord bevonden door de kascommissie bestaande uit de leden Jan Vissers en Stef van de Poll, die de penningmeester hierbij decharge verlenen. Over dat verslag zijn verder geen op- of aanmerkingen gemaakt. Stef heeft aangegeven het lidmaatschap van de kascommissie te willen beëindigen. Voor hem in de plaats komt Frans Geertsen.

Punt 4. Rondvraag en sluiting:

Jan Kuypers vraagt waar de archeologische vondsten van de kasteellocatie zich bevinden. Bram: deels in het provinciaal depot te Nijmegen en deels in het HKG archief. Jan komt een keer langs in het HKG archief. Max Blans heeft geconstateerd dat de HKG-website een verouderd ledenaantal kent. Bram onderneemt actie. Geert Fleuren stelt vragen over de grondwerkzaamheden in het molenbosje aan de Molenweg. De schamele restanten van de fundatie van de molen liggen gelukkig buiten het vlak waarbinnen de werkzaamheden zijn uitgevoerd, aldus Bram. Geert brengt ook de zgn.dorpsommetjes Berg en Dal onder de aandacht. Routes (ook van die in H. Landstichting) zijn verkrijgbaar bij de lokale horeca. Paul Klinkenberg heeft geconstateerd, dat er een grenspaal in de berm ligt nabij Huize Wylerberg. Vergt actie van de gemeente. Mevr. Von Borries is in het staatsbos gestuit op personen, die met metaaldetectoren aan de gang waren. Dit is strafbaar volgens Bram. Daar is vergunning voor nodig. Die zullen ze (naar eigen ervaring) niet hebben. Volgende keer het beste melding maken bij de boswachter SBB.

Korte thee/koffiepauze

 

Lezing door Paul Thissen en vertoning film Staatsbosbeheer 1937 met een looptijd van 41 minuten.

Daaraan voorafgaand vertelt Ger over de (voor)geschiedenis van de film, die dankzij de bemoeienis van de HKG in 1979 boven water is gekomen.

De film van het Staatsbos komt voor het eerst ter sprake tijdens de HKG vergadering van 3 nov. 1976. Naar het schijnt heeft het lid Ben Thissen – de vader van Paul- de vergadering op de hoogte gesteld van het bestaan van de film, die in 1938 één maal vertoond was in zaal Peerenboom (Gelria). Om uit te vinden of de film bewaard was, werd door Bram den Boer en Ben Thissen contact opgenomen met heer Tielens van SBB. Brams verslag hiervan luidt: ‘De film is opgenomen door ene Van der Kloot, die in 1937 als dienstweigeraar werkzaamheden moest verrichten voor SBB’. De film is in zwart- wit en heeft een duur van circa 30 minuten. De film ligt in een kist van de heer Van der Kloot te Bilthoven, die momenteel nog bij SBB in dienst is. Volgend jaar gaat hij met pensioen. Hij heeft SBB toegezegd de film op te duiken en die zo mogelijk ter beschikking te stellen van SBB. Het filmarchief van SBB zal dan bezien of deze film te dupliceren is. Met de heer Tielens zal daarover contact worden gehouden. Aldus Bram in nov. 1976. Drie jaar later -op 18 sept. 1979 - notuleert Bram: ‘een van de activiteiten van de laatste maanden is de vertoning van de film van het Staatsbos 1937- voor een select gezelschap -waaronder de ex- boswachter H. Arts en Tielens (SBB)’. Aldus Bram, die de naam de toenmalige boswachter Jan Meesters niet noemt, was die er wel bij? De film werd gedraaid in het vergaderzaaltje van café In De Locomotief. En ik herinner mij dat het een hele onderneming was, want er moest een filmprojector en een scherm gehuurd worden en iemand die zou moeten draaien. De fotograaf Jos van Deursen stelde zich beschikbaar, onder voorwaarden dat er twee emmers water klaarstonden om te blussen. Oude films namelijk zijn van celluloid, een zeer brandbare materiaal. De vertoning werd bijgewoond door de in 1969 gepensioneerde boswachter Hend Arts, die zichzelf op de film terug zag. Hij was hier benoemd in 1931 en hij vertelde tijdens zijn loopbaan veel veranderingen in de bosbouw te hebben meegemaakt. Onder meer zei hij dat men in de jaren dertig nog van mening was dat- ten behoeve van nieuwe aanplant - de bosgrond over het hele perceel tot ruim 40 centimeter diep moest worden omgespit. Arts controleerde de diepte door met zijn wandelstok steekproeven te nemen. Later kwamen bosbouwkundigen tot de ontdekking dat dit helemaal niet nodig was, het zware werk had niet gehoeven.

Circa 1985 is de film in handen gekomen van de toenmalige boswachter Jan Meesters, bij wie de film lang onaangeroerd bleef liggen. 19 jaar na de eerste vertoning werd rolprent daar weer opgehaald ter vertoning op de ledenvergadering van 22 oktober 1998 in hotel De Wolfsberg. In overleg met boswachter Meesters is de unieke film op 9 nov. 1998 ondergebracht is ons archief in het gemeentehuis, een veilige plek.

Daar bleef de film vier jaar ongebruikt liggen, tot deze op 3 nov. 2002 in de Mallemolen weer eens gedraaid werd. Wederom door Jos van Deursen, die de projector voor de 3e maal bediende. De eerste keer in 1979, daarna 1998 en de laatste keer in 2002. Dit wil zeggen dat de originele film slechts vier keer vertoond is, immers de 1e keer was in 1938 in zaal Gelria. Wegens de rompslomp van het opstellen projector, de brandbaarheid van de film enz. werd besloten de film op een harde schijf over te laten zetten. De opdracht werd gegeven aan Ben Wenting IVS -digitale media, die de DVD op 3 juni 2003 afleverde. Waarna het vertonen van de film niet meer zoveel moeite kosten. Opgemerkt zij wel dat Wenting met eenvoudig apparatuur de film gekopieerd heeft, wat vooralsnog geen bezwaar was.

In 2017 werd ik benaderd door William Janssen, de beheerder van het Film Archief Groesbeek. Hij liet weten contacten te hebben met het Audiovisueel Archief Gelderland te Arnhem, in welk archief oude films geconserveerd worden en tevens gelegenheid geboden wordt om die kopiëren. William vertelde dat ze daar beschikten over een filmscanner van 35.000,- euro. Beeldje voor beeldje wordt er gescand, aanleiding om twee in ons bezit zijnde oude films uit handen te geven. Mee woog verder de wetenschap dat de films onder de beste condities bewaard zou worden. Voor de eeuwigheid is een groot woord, maar de films maken daar meer kans in conditie te blijven dan in onze archiefruimte.

De staatsbosfilm en dorpsfilm 1950 (een 16 mm kopie van de originele, opgenomen in het kader van het 50 -jarig jubileum Fanfare Wilhelmina) - zijn in november 2017 door William Janssen naar het Gelders Film Archief te Arnhem overgebracht. Daar is de overdracht schriftelijk vastgelegd in een ‘Opneming ter blijvende bewaring’ ondertekend op 20 febr. 2018. Archieftoegang 3385: Films Heemkunde Groesbeek. Betreft de film van Staatsbosbeheer 1937 en de Dorpsfilm Groesbeek 1950. Respectievelijk Inventarisnummers 15-0001 en 12- 0001. Als tegenprestatie ontving ik een c.d. met de kopie van de Staatsbos film, welke kopie hier voor het eerst vertoond wordt. De vertoning duurt maar een half uur, echter de sinds 1979 daaraan bestede uren om de film vertoond te krijgen en om die voor de toekomst veilig te stellen -- die uren zijn niet te tellen. Maar na het zien zult u met mij eens zijn: ‘Welbestede tijd’.

Paul Thissen houdt vervolgens aan de hand van beeldmateriaal een korte inleiding over de transitie destijds van landgoed De Wolfsberg/Muntberg naar SBB-productiebos, inclusief de huidige filosofie m.b.t. bosbeheer.

 

Na afloop is er gelegenheid tot het stellen van vragen n.a.v. de film met beantwoording daarvan door Paul en de voormalige boswachter Jan Meesters.

Conclusie: zeer geslaagd en zeer de moeite waard!

Groesbeek, 16 april 2019,

Bram en Boer, secretaris HKG

 

 

hkg verslag ledenvergadering van 11.04.19